فارسی کردن برچسب‌ها در فایلهای eps

بسیاری از ما ممکن است نمودارهای خود را با ابزاری مانند MATLAB و در قالب eps ذخیره نماییم. فارسی کردن برچسب نمودارهای با قالب eps یکی از معضلات تهیه مستندات فارسی و منجمله پایان‌نامه‌هاست.
برای رفع این مشکل من راه‌حلهایی را در این پســــــــت از تالار گفتگوی پارسی‌لاتک پیشنهاد نموده‌ام که آنها را در اینجا نیز ذکر می‌کنم:

۱- اگر فقط فایل eps را دارید: با استفاده از Eps2pgf که مثال و لینک دانلود آن در اینجــــــــــا هست، فایلهای eps خود را به pgf تبدیل نمایید و سپس در فایل تولید شده:

• آنرا به یونیکد تبدیل نمایید (مثلاً با ++Notepad).
• عبارات لاتین خود را با معادل فارسی آنها جایگزین نمایید.
• pgfpicture، را با tikzpicture عوض کنید.
• دستورات \textsf را حذف نموده و یا به textbf تغییر دهید.

پس از آن فایل pgf را با input داخل محیط figure قرار دهید.
برچسب های شما در خروجی سند زی‌پرشین، فارسی خواهند بود.

۲- اگر MATLAB مولد eps شما بوده و می‌توانید دوباره اجرا کنید،‌ از matlab2tikz برای تولید خروجی tikz به جای eps استفاده کنید. البته برچسب‌ها را باید خودتان فارسی کنید و نیاز به تغییر فایل matlab2tikz هم هست که من با اجازه صاحبش برای خودم تغییر داده‌ام که با نسخه‌های قدیم MATLAB کار کند، ولی با نسخه‌های جدید آن (۲۰۰۸ به بعد) ظاهراً مشکلی وجود ندارد.

۳- اگر با MATLAB یا برنامه دیگری eps را تولید کرده‌اید و قادر به اجرای مجدد هستید، به نحوی برنامه خود را تغییر دهید که مستقیماً کد tikz برای رسم نمودارها را تولید نماید و سپس از نمودارها در لاتک استفاده کنید. اگر برنامه شما توان تولید خروجی فارسی را داشته باشد که فبها وگرنه باید مثل بالا به صورت دستی عبارات لاتین را با معادل فارسی آنها جایگزین نمایید.

چگونه در صفحات وب فرمول قرار دهیم؟

استفاده از تصویر فرمول، یک راه معمول برای درج فرمولها در صفحات وب است. سایتهای مختلفی هستند که دستورات لاتک فرمول موردنظر را از کاربر گرفته تصویر فرمول مربوطه را تولید و در اختیار ما قرار می‌دهند. این ســــایت یک نمونه جالب است که ابزاری هم برای درج دستور لاتک مورد نظر شبیه Equation Editor در میکروسافت ورد دارد که کار را برای کاربرانی که دستورات لاتک را نمی‌دانند بسی آسان نموده است.به عنوان نمونه تابع خطای زیر با استفاده از سایت مذکور و عبارت erf(x)=\frac{2}{\sqrt{\pi}}\int_0^xe^{-t^2}dt حاصل شده است:

مشکلی که چنین ابزاری دارند آن است که ارقام تولید شده توسط آنها انگلیسی است و نمی‌توان از آنها برای تولید فرمول با ارقام فارسی استفاده کرد. اخیراً در سایت پارسی‌لاتک با استفاده از زی‌پرشین این امکان فراهم شده است و هر کسی می‌تواند با وارد کردن فرمول لاتک، تصویر آنرا با ارقام فارسی داشته باشد. تصویر زیر همان رابطه فوق را با ارقام فارسی نشان می‌دهد:

نسخه جدید زی‌پرشین

آخرین نسخه زی‌پرشین (۱.۰.۲) که مدتی پیش به CTAN داده شده بود امروز در توزیعهای میک‌تک هم قرار گرفت. با بروزرسانی بسته‌های bidi و xepersian آخرین نسخه را داشته باشید.

زی‌پرشین

در آماده‌سازی مستندات مختلف فارسی با میکروسافت ورد متوجه کاستی‌های زیاد این نرم‌افزار برای امور پژوهشی شده بودم. لذا پیشنهاد پروژهٔ خودم را با فارسی‌تک آماده نمودم. به دلیل مشکلاتی که فارسی‌تک داشت به دنبال جایگزینی برای آن بودم که با گروهی در اینترنت آشنا شدم که روی یک سیستم حروف‌چینی فارسی مبتنی بر LaTeX2e کار می‌کردند.

زی‌پرشین یک بستهٔ رایگان برای حروف‌چینی فارسی مبتنی بر XeLaTeX است که در سیستم‌عامل‌های ویندوز، لینوکس و مک قابلیت کارکرد داشته و گزینه‌ای بسیار مناسب برای آماده‌سازی مستندات علمی می‌باشد.
متولیان اصلی زی‌پرشین آقایان وفا خلیقی (دانشجوی دکترای ریاضی دانشگاه سیدنی)، مصطفی واحدی (دانشجوی دکترای کامپیوتر هلند) و دکتر مهدی امید علی (استادیار دانشگاه شاهد) هستند.

نسخهٔ ۱ زی‌پرشین هم اکنون توسط توزیع‌های معروف لاتک به صورت رسمی منتشر می‌شود. برای اطلاعات بیشتر در مورد این بستهٔ متن باز و رایگان به ویکی آن با آدرس wiki.parsilatex.com مراجعه فرموده و برای طرح سؤالات خود به این تالار مراجعه نمایید.

مورب به راست یا مورب به چپ؟

مدتی پیش آقای بهنام در خصوص مورب بودن به راست یا به چپ حالت ایتالیک قلم‌های فارسی سری ایکس نسخهٔ۲ نظرخواهی نمود.

من با مورب به چپ موافق بودم؛ به لحاظ آنکه به نظر من مورب به چپ نمود بسیار بیشتری دارد ولی نظر کلی دوستان بر مورب به راست بود و آقا بهنام هم همان را پذیرفتند. البته با درخواست من ایشان قبول نمودند که برای قلم‌ها یک حالت مایل به چپ هم متناظر با حالت ایرانیک در فارسی‌تک ایجاد نمایند. در قلم جدیدی که ایشان با نام خرمشهر ارائه نموده است، حالت مورب به چپ نیز با نام Oblique لحاظ شده است.

البته اگر در ورد حالت قلم را ایتالیک انتخاب نمایید همان مورب به راست را خواهید داشت. این حالت مورب به چپ توسط زی‌پرشین قابل استفاده است. یک مثال را می‌توانید در اینجا ببینید.

در این رزومه هم می‌توانید حالت ایتالیک مایل به چپ قلم XB Zar را ببینید. اگر این فونت زر را می‌خواهید که ایتالیک آن مایل به چپ و صفرهای آن توخالی است، می‌توانید آنرا از اینجا بارگیری نمایید.

مشکل متن های ریز در فایلهای .eps تولید شده توسط MATLAB در LaTeX.

به خاطر مشکلات میکروسافت ورد -از جمله تبدیل فرمولها به عکس، به هم ریختن سند با یک تغییر کوچک، عدم انعطاف در ازجاعات متقابل و...- مدتی است که گزارشات خودم شامل مقالات را با LaTeX آماده می کنم. ولی آن هم در عین زیبایی برای خودش دردسرهایی دارد. از آن جمله می توان به مشکل متن های با فونت بسیار کوچک در فایلهای .eps تولید شده توسط MATLAB در LaTeX اشاره نمود. این مشکل را با کمک وبلاگ Jason حل نموده ام و نتیجه را به صورت یک تابع MATLAB با نام print_EPS در اینجا گذاشته ام که می توانید استفاده نمایید.